ಭರತ ಗ್ರಂಥಗಳು - Revision history

Manorama at 09:11, 3 November 2024

2024-11-03T09:11:44Z

← Older revision		Revision as of 14:41, 3 November 2024
Line 90:		Line 90:
	Anon, “Sadasiva Bharata 1 - MORI-B941,” ''MusicResearchLibrary'', accessed November 3, 2024, <nowiki>http://musicresearchlibrary.net/omeka/items/show/1348</nowiki>.		Anon, “Sadasiva Bharata 1 - MORI-B941,” ''MusicResearchLibrary'', accessed November 3, 2024, <nowiki>http://musicresearchlibrary.net/omeka/items/show/1348</nowiki>.

	Vinayaka, “Vinayakabharata : Commentary on Bharatarnava - SVUORI,” ''MusicResearchLibrary'', accessed November 3, 2024, <nowiki>http://musicresearchlibrary.net/omeka/items/show/145</nowiki>.		Vinayaka, “Vinayakabharata : Commentary on Bharatarnava - SVUORI,” ''MusicResearchLibrary'', accessed November 3, 2024, <nowiki>http://musicresearchlibrary.net/omeka/items/show/145</nowiki>.[[Category:Art and Culture]]

Manorama at 08:03, 3 November 2024

2024-11-03T08:03:45Z

@@ Line 1: / Line 1: @@
 Authored by ಡಾ.ಮನೋರಮಾ ಬಿ.ಎನ್.
-Published by  ನೂಪುರ [https://www.noopurabhramari.com/ ಭ್ರಮರಿ]. ಈ ಲೇಖನ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿ ಐ ಕೆ ಎಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಕೊಡುಗೆ,<ref>ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಶಾಸ್ತ್ರರಂಗ ಭಾಗ 5 : ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ/ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಸಂಚಿಕೆ 55 : [https://www.youtube.com/channel/UCzsvThi5o-5X1-5kp7jaxVQ @noopurabhramari1212]</ref>
+Published by  ನೂಪುರ [https://www.noopurabhramari.com/ ಭ್ರಮರಿ]. ಈ ಲೇಖನ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿ ಐ ಕೆ ಎಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಕೊಡುಗೆ,<ref>ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಶಾಸ್ತ್ರರಂಗ ಭಾಗ 5 : ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ/ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಸಂಚಿಕೆ 55 : https://www.noopurabhramari.com/shaastraranga-56-various-scriptures-ending-with-bharata/
 == ಭರತರು- ಯಾರು, ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ? ==
@@ Line 64: / Line 66: @@
 == ಪರಾಮರ್ಶನ ಗ್ರಂಥಗಳು ==

Manorama at 07:16, 30 October 2024

2024-10-30T07:16:22Z

← Older revision		Revision as of 12:46, 30 October 2024
Line 12:		Line 12:

	ಆ ಪೈಕಿ ಆದಿಭರತ, ವೃದ್ಧಭರತ, ಬ್ರಹ್ಮಭರತ, ಸದಾಶಿವಭರತ, ಹನುಮದ್ ಭರತ್, ಅರ್ಜುನ ಭರತ, ಗುಹೇಶ ಭರತ, ನಂದಿಭರತ, ವಿನಾಯಕ ಭರತ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ಷಣಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಭರತಗ್ರಂಥಗಳ ಮುಖ್ಯ ಹೂರಣ ನೃತ್ತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿವಿಧ ಅಂಗೋಪಾಂಗ ಅಭಿನಯ, ಹಸ್ತಾಭಿನಯ, ಚಾರಿ, ಸ್ಥಾನಕ, ಕರಣ, ಅಂಗಹಾರಗಳು, ಸ್ವರ, ರಾಗ, ತಾಳ, ಪ್ರಬಂಧ, ರಸ-ಭಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳು.		ಆ ಪೈಕಿ ಆದಿಭರತ, ವೃದ್ಧಭರತ, ಬ್ರಹ್ಮಭರತ, ಸದಾಶಿವಭರತ, ಹನುಮದ್ ಭರತ್, ಅರ್ಜುನ ಭರತ, ಗುಹೇಶ ಭರತ, ನಂದಿಭರತ, ವಿನಾಯಕ ಭರತ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ಷಣಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಭರತಗ್ರಂಥಗಳ ಮುಖ್ಯ ಹೂರಣ ನೃತ್ತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿವಿಧ ಅಂಗೋಪಾಂಗ ಅಭಿನಯ, ಹಸ್ತಾಭಿನಯ, ಚಾರಿ, ಸ್ಥಾನಕ, ಕರಣ, ಅಂಗಹಾರಗಳು, ಸ್ವರ, ರಾಗ, ತಾಳ, ಪ್ರಬಂಧ, ರಸ-ಭಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

	~~== ಪಂಚಭರತವಾದ ==~~
	ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಡಾ. ರಾ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಶರ್ಮರು ಮತಂಗನ ಬೃಹದ್ದೇಶಿ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭರತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಐದು ಮಂದಿಯಷ್ಟಾದರೂ ಇದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಮಿಳು ಕಾವ್ಯ ಸಿಲಪ್ಪದಿಕಾರದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ಅಡಿಯಾರ್ಕುನಲ್ಲರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆಂದೂ, ಇವರು ಪಂಚಭರತರೆಂದೂ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಮಾನವಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣಕವಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಪಂಚಭರತಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಗಳು ಆದಿಭರತ, ನಂದಿ ಭರತ, ಮತಂಗ ಭರತ, ಅರ್ಜುನ ಭರತ, ಹನುಮತ್ ಭರತ. ಹಾಗೂ ಮಹಾಮುನಿ ಭರತನ ಶಿಷ್ಯರೇ ಈ ಪಂಚ ಭರತರೆಂಬ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಶಾರದಾತನಯನಿಂದ ದೊರಕಿವೆ, ಮನುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಆರು ಭರತರು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದು ನಾಟ್ಯವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿವರಗಳಿವೆ ಎಂದು ರಾಮಕೃಷ್ಣಕವಿಗಳು ಪಂಚ ಭರತರ ಕುರಿತ ತಮ್ಮ ವಾದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.

	ಆದರೆ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಡಾ. ವಿ. ರಾಘವನ್ ಅವರು ಈ ಮಾತನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ ಅಡಿಯಾರ್ಕುನಲ್ಲರ್‌ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖ ಪಂಚಭರತರದ್ದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅವನು ಹೆಸರಿಸಿರುವುದು ಬೇರೆ ಐದು ತಮಿಳು ನಾಟ್ಯಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು, ನಾರದನು ರಚಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಗ್ರಂಥ ಮಾತ್ರ, ಶಾರದಾತನಯನ ಉಲ್ಲೇಖದಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಶಿಷ್ಯರು ಪಂಚಭರತರೇ ಎನ್ನಲು ಯಾವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಅಡಿಯಾರ್ಕುನಲ್ಲರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ’ಪಂಚ ಭಾರತೀಯಂ’ ಎಂಬ ನಾರದನ ಐದು ಕೃತಿಗಳನ್ನ ನಾಟ್ಯದ ಐದು ಅಂಗಾಂಶಗಳೆಂಬಂತೆಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಪಂಚ ಮರಬು ಎಂಬ ತಮಿಳುಗ್ರಂಥವೂ ಕೂಡಾ ಐದು ವಿವಿಧ ಮುಖ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಪಂಚ ಭರತ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದದ್ದಿರಬಹುದು ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೋಹಲನೇ ಭರತೋತ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಬೇರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೋಹಲನ ಹೆಸರೂ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಈ ಪಂಚ ಭರತವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು, ಅದು ತೀರಾ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸೇರ್ಪಡೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಂಚಭರತವಾದವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲೇಖಿಕೆಯಾದ ಡಾ. ಮನೋರಮಾ ಅವರೂ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಮುಖೇನ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಡಾ. ರಾಘವನ್ ಅವರ ಮಾತನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿ, ಪಂಚ ಭರತವಾದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.

	== ಹನುಮದ್ಭರತ ==		== ಹನುಮದ್ಭರತ ==
Line 55:		Line 50:
	== ಸದಾಶಿವಭರತ ==		== ಸದಾಶಿವಭರತ ==
	ಇರುವ ಭರತನಾಮಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸತು ಎನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸದಾಶಿವಭರತ. ಈಗ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಸದಾಶಿವ ಭರತವೆನ್ನುವ ಗ್ರಂಥದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ತೆಲುಗು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ೧೮-೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಸುಪಾಸಿನದ್ದೆಂದು ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪಂಚ ಭರತರ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥ ಎಂದೆನ್ನುವ ಪರಿಪಾಠ ಬಂದಂತಿದೆ ಎಂಬುದು ಲೇಖಿಕೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈ ಗ್ರಂಥಗಳ ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಸಹಿತವಾದ ಸಂಪಾದನೆ, ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅವಶ್ಯ ಆಗಬೇಕಿದೆ.		ಇರುವ ಭರತನಾಮಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸತು ಎನ್ನಬಹುದಾದದ್ದು ಸದಾಶಿವಭರತ. ಈಗ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಸದಾಶಿವ ಭರತವೆನ್ನುವ ಗ್ರಂಥದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ತೆಲುಗು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ೧೮-೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಸುಪಾಸಿನದ್ದೆಂದು ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪಂಚ ಭರತರ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥ ಎಂದೆನ್ನುವ ಪರಿಪಾಠ ಬಂದಂತಿದೆ ಎಂಬುದು ಲೇಖಿಕೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈ ಗ್ರಂಥಗಳ ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಸಹಿತವಾದ ಸಂಪಾದನೆ, ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅವಶ್ಯ ಆಗಬೇಕಿದೆ.

			== ಪಂಚಭರತವಾದ ==
			ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಡಾ. ರಾ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಶರ್ಮರು ಮತಂಗನ ಬೃಹದ್ದೇಶಿ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಪೀಠಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭರತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಐದು ಮಂದಿಯಷ್ಟಾದರೂ ಇದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಮಿಳು ಕಾವ್ಯ ಸಿಲಪ್ಪದಿಕಾರದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ಅಡಿಯಾರ್ಕುನಲ್ಲರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆಂದೂ, ಇವರು ಪಂಚಭರತರೆಂದೂ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಮಾನವಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣಕವಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಪಂಚಭರತಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಸರುಗಳು ಆದಿಭರತ, ನಂದಿ ಭರತ, ಮತಂಗ ಭರತ, ಅರ್ಜುನ ಭರತ, ಹನುಮತ್ ಭರತ. ಹಾಗೂ ಮಹಾಮುನಿ ಭರತನ ಶಿಷ್ಯರೇ ಈ ಪಂಚ ಭರತರೆಂಬ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಶಾರದಾತನಯನಿಂದ ದೊರಕಿವೆ, ಮನುವಿನ ಜೊತೆಗೆ ಆರು ಭರತರು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದು ನಾಟ್ಯವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿವರಗಳಿವೆ ಎಂದು ರಾಮಕೃಷ್ಣಕವಿಗಳು ಪಂಚ ಭರತರ ಕುರಿತ ತಮ್ಮ ವಾದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.

			ಆದರೆ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಡಾ. ವಿ. ರಾಘವನ್ ಅವರು ಈ ಮಾತನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ ಅಡಿಯಾರ್ಕುನಲ್ಲರ್‌ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖ ಪಂಚಭರತರದ್ದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅವನು ಹೆಸರಿಸಿರುವುದು ಬೇರೆ ಐದು ತಮಿಳು ನಾಟ್ಯಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು, ನಾರದನು ರಚಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಗ್ರಂಥ ಮಾತ್ರ, ಶಾರದಾತನಯನ ಉಲ್ಲೇಖದಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಶಿಷ್ಯರು ಪಂಚಭರತರೇ ಎನ್ನಲು ಯಾವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಅಡಿಯಾರ್ಕುನಲ್ಲರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ’ಪಂಚ ಭಾರತೀಯಂ’ ಎಂಬ ನಾರದನ ಐದು ಕೃತಿಗಳನ್ನ ನಾಟ್ಯದ ಐದು ಅಂಗಾಂಶಗಳೆಂಬಂತೆಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಪಂಚ ಮರಬು ಎಂಬ ತಮಿಳುಗ್ರಂಥವೂ ಕೂಡಾ ಐದು ವಿವಿಧ ಮುಖ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಪಂಚ ಭರತ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದದ್ದಿರಬಹುದು ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೋಹಲನೇ ಭರತೋತ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಬೇರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕೋಹಲನ ಹೆಸರೂ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಈ ಪಂಚ ಭರತವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು, ಅದು ತೀರಾ ಅರ್ವಾಚೀನ ಸೇರ್ಪಡೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಂಚಭರತವಾದವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲೇಖಿಕೆಯಾದ ಡಾ. ಮನೋರಮಾ ಅವರೂ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಮುಖೇನ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಡಾ. ರಾಘವನ್ ಅವರ ಮಾತನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿ, ಪಂಚ ಭರತವಾದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.

	== ಸಮಾಪನ ==		== ಸಮಾಪನ ==

Manorama: Created page with " Authored by ಡಾ.ಮನೋರಮಾ ಬಿ.ಎನ್. Published by ನೂಪುರ [https://www.noopurabhramari.com/ ಭ್ರಮರಿ]. ಈ ಲೇಖನ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿ ಐ ಕೆ ಎಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಕೊಡುಗೆ,ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಶಾಸ್ತ್ರರಂಗ ಭಾಗ 5 : ದಾ..."

2024-10-30T07:15:32Z

Created page with " Authored by ಡಾ.ಮನೋರಮಾ ಬಿ.ಎನ್. Published by ನೂಪುರ [https://www.noopurabhramari.com/ ಭ್ರಮರಿ]. ಈ ಲೇಖನ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿ ಐ ಕೆ ಎಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಕೊಡುಗೆ,<ref>ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪರಂಪರೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಶಾಸ್ತ್ರರಂಗ ಭಾಗ 5 : ದಾ..."

Show changes