Manorama at 05:43, 2 January 2024

2024-01-02T05:43:52Z

← Older revision		Revision as of 11:13, 2 January 2024
Line 28:		Line 28:
	ಹೀಗಿರುವ ಸಮವಕಾರವನ್ನು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರೆ, ಮುಗ್ಧರಾದ ದೇವಭಕ್ತರು, ಬಾಲಕರು, ಹೆಂಗಸರು, ಮೂರ್ಖರು ಕೂಡ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. 18 ನಾಡಿಕೆಗಳ ಕಾಲಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು (ಒಂದು ನಾಡಿಕೆ 24 ನಿಮಿಷದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ 432 ನಿಮಿಷಗಳು ಅಥವಾ ಸುಮಾರು ಏಳುವರೆ ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇದರದ್ದು). ಹೀಗೆ ಸಮವಕಾರವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ "ಏಕo ಸಮಾರಾಧನಮ್ " ಎಂಬಂತೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.		ಹೀಗಿರುವ ಸಮವಕಾರವನ್ನು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರೆ, ಮುಗ್ಧರಾದ ದೇವಭಕ್ತರು, ಬಾಲಕರು, ಹೆಂಗಸರು, ಮೂರ್ಖರು ಕೂಡ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. 18 ನಾಡಿಕೆಗಳ ಕಾಲಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು (ಒಂದು ನಾಡಿಕೆ 24 ನಿಮಿಷದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ 432 ನಿಮಿಷಗಳು ಅಥವಾ ಸುಮಾರು ಏಳುವರೆ ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇದರದ್ದು). ಹೀಗೆ ಸಮವಕಾರವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ "ಏಕo ಸಮಾರಾಧನಮ್ " ಎಂಬಂತೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

	== ~~'''~~ಅಮಾತ್ಯ ವತ್ಸರಾಜ ರಚಿತ ರೂಪಕಗಳು~~'''~~ ==		== ಅಮಾತ್ಯ ವತ್ಸರಾಜ ರಚಿತ ರೂಪಕಗಳು ==
	ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ಪರಮರ್ದಿದೇವ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನಾದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವರ್ಮದೇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ “ಅಮಾತ್ಯ ವತ್ಸರಾಜ”ನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಮ್ಮ ಸಮವಕಾರದ ಕವಿಯು ದೃಶ್ಯಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಾವೀನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಹತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ, ಆರು ಪ್ರಕಾರದ ರೂಪಕಗಳು ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಹೀಗಿವೆ<ref>कविवत्सराजप्रणीतरूपकषट्कम्		ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ಪರಮರ್ದಿದೇವ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನಾದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವರ್ಮದೇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ “ಅಮಾತ್ಯ ವತ್ಸರಾಜ”ನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಮ್ಮ ಸಮವಕಾರದ ಕವಿಯು ದೃಶ್ಯಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಾವೀನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಹತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ, ಆರು ಪ್ರಕಾರದ ರೂಪಕಗಳು ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಹೀಗಿವೆ<ref>कविवत्सराजप्रणीतरूपकषट्कम्

Line 51:		Line 51:
	ದೊರಕಿರುವುದು ಈ ಆರೇ ಆಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಭಿರುಚಿ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ.		ದೊರಕಿರುವುದು ಈ ಆರೇ ಆಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಭಿರುಚಿ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

	== ~~'''~~ಸಮುದ್ರಮಥನ ಎಂಬ ಸಮವಕಾರ~~'''~~ ==		== ಸಮುದ್ರಮಥನ ಎಂಬ ಸಮವಕಾರ ==
	ದದಶರೂಪಕಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೂ " ಸಮವಕಾರ" ಎಂಬ ರೂಪಕದ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಯಾರೂ ಬರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ, ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಪರಮರ್ದಿದೇವನ ಅಮಾತ್ಯನಾದ ವತ್ಸರಾಜನು '''( ಕ್ರಿ. ಶ 1163-1203)''' ಈ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.<ref>नाटकं सप्रकरणमङ्को व्यायोग एव च \|		ದದಶರೂಪಕಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೂ " ಸಮವಕಾರ" ಎಂಬ ರೂಪಕದ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಯಾರೂ ಬರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ, ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಪರಮರ್ದಿದೇವನ ಅಮಾತ್ಯನಾದ ವತ್ಸರಾಜನು '''( ಕ್ರಿ. ಶ 1163-1203)''' ಈ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.<ref>नाटकं सप्रकरणमङ्को व्यायोग एव च \|

Line 97:		Line 97:
	ಈ ರೂಪಕದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದರೋ, ತಿಳಿಯದು. ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಉತ್ತಮ ಕಥವಸ್ತುವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಬರೆದಿರುವುದು ಸ್ತುತ್ಯ. ಉಳಿದ ರೂಪಕಗಳಂತೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಸಲು ಬರೆದದ್ದು ಎಂದು ವತ್ಸರಾಜ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಜನರಂಜಕವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರಪಟದ ಕಲ್ಪನೆ, ಸಮುದ್ರನು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಂಚುವುದರ ಕಲ್ಪನೆ, ಬಲಿಯ ಪಾತ್ರದ ಪರಿಚಯ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸತಾದವು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಭಾಷಾ ಸೌoದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳ ರಚನೆ ನಾವೀನ್ಯವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.		ಈ ರೂಪಕದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದರೋ, ತಿಳಿಯದು. ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಉತ್ತಮ ಕಥವಸ್ತುವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಬರೆದಿರುವುದು ಸ್ತುತ್ಯ. ಉಳಿದ ರೂಪಕಗಳಂತೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಸಲು ಬರೆದದ್ದು ಎಂದು ವತ್ಸರಾಜ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಜನರಂಜಕವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರಪಟದ ಕಲ್ಪನೆ, ಸಮುದ್ರನು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಂಚುವುದರ ಕಲ್ಪನೆ, ಬಲಿಯ ಪಾತ್ರದ ಪರಿಚಯ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸತಾದವು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಭಾಷಾ ಸೌoದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳ ರಚನೆ ನಾವೀನ್ಯವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.

	== ಗ್ರಂಥ ~~ಸೂಚಿ~~ ==		== ಗ್ರಂಥ ಪರಮಾರ್ಶನ ==
	कविवत्सराजप्रणीतरूपकषट्कम्- Chimanlal. V. Dalal, Central Library,Baroda, 1918.		कविवत्सराजप्रणीतरूपकषट्कम्- Chimanlal. V. Dalal, Central Library,Baroda, 1918.

Manorama: Created page with " Authored by ಡಾ. ಪ್ರತಿಭಾ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ. Published by ನೂಪುರ [https://www.noopurabhramari.com/ ಭ್ರಮರಿ]. ಈ ಲೇಖನ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿ ಐ ಕೆ ಎಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಕೊಡುಗೆ. ಸಮವಕಾರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 'ಸಂ" ಮತ್ತು "ಅವ" ಎಂಬ ಎರಡು ಉಪಸರ್ಗಗಳನ್ನು "ಕೃ ವಿಕ್ಷೆಪೆ" ಎಂಬ ಧಾ..."

2024-01-02T05:41:24Z

Created page with " Authored by ಡಾ. ಪ್ರತಿಭಾ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ. Published by ನೂಪುರ [https://www.noopurabhramari.com/ ಭ್ರಮರಿ]. ಈ ಲೇಖನ ನೂಪುರಭ್ರಮರಿ ಐ ಕೆ ಎಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಕೊಡುಗೆ. ಸಮವಕಾರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 'ಸಂ" ಮತ್ತು "ಅವ" ಎಂಬ ಎರಡು ಉಪಸರ್ಗಗಳನ್ನು "ಕೃ ವಿಕ್ಷೆಪೆ" ಎಂಬ ಧಾ..."

Show changes

ಸಮುದ್ರಮಥನ ಎಂಬ ಸಮವಕಾರ ರೂಪಕ - Revision history

Manorama at 05:43, 2 January 2024