Idol Worship and Temple Culture

Authored by : Sri M N Prabhakar

Published by : Ananthkumar Pratishthana

ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಎಂ.ಎನ್. ಪ್ರಭಾಕರ್

ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುವಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಇವೆರಡರ ಸಮಾನ ಅಧ್ಯಯನ ಪರಿಪೂರ್ಣದೆಡೆಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿಕೆ. ಈ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ “ದೇವರ” ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣವಂತೂ ಬೇಕು. ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ಸರಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ನೀಡುವಂತಿರಬೇಕು. ಆಗ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಎಡೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಈವರೆವಿಗೂ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳು ಎನಿಸಿದ್ದರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಅಧ್ಯಯನದ ರೀತಿ ಎನ್ನಬಹುದು. Architecture ಮತ್ತು Sculpture ಎರಡು ಮುಖಗಳು. ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡದ್ದು ಶಿಲ್ಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

ಶುಕ್ರನೀತಿ ಗ್ರಂಥದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು:

ಪ್ರಾಸಾದ ಪ್ರತಿಮಾರಾಮ ಗೃಹವಾಪ್ಯಾದಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಃ

ಕಥಿತಾ ಯತ್ರ ತತ್ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರಮುಕ್ತಂ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ

ದೇವಾಲಯ, ಅರಮನೆ, ರಾಜಗೃಹ ರಚನೆ, ದೇವತಾ ಮೂರ್ತಿರಚನೆ, ಉಪವನಗಳು, ಸರ್ವೋಪಯೋಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಬಾವಿ, ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ “ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ವೈದಿಕ ದೇವಾಲಯ” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ವೈದಿಕ ದೇವಾಲಯ ಎಂಬ ಪದಪುಂಜ ಸಾಧುವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡತೊಡಗಿತ್ತು. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ, ಅವೈದಿಕ ಎಂಬ ವರ್ಗೀಕರಣವೇ? ವೈದಿಕ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬೇಕು.