User contributions for Sriram
Jump to navigation
Jump to search
26 September 2024
- 17:0317:03, 26 September 2024 diff hist +29,858 N महाभारत में प्रशासन तथा परराष्ट्र नीति Created page with " '''भूमिका-''' आंतरिक शासन व्यवस्था का महाभारत में अर्थशास्त्र के समान स्पष्ट विवरण नहीं मिलता I स्फूट उदाहरण से इसके स्वरूप का कुछ परिचय प्राप्त होता है I ऐसा प्रतीत होता है कि उस काल म..." current Tag: Visual edit
- 16:5216:52, 26 September 2024 diff hist +27,860 N भारतीय चिंतन में धर्म की सर्वोच्चता Created page with " '''धर्म-''' प्राचीन भारतीय राजनीतिक व्यवस्था में धर्म को एक सर्वोच्च संस्था माना गया था I राजा का कार्य था धर्म की रक्षा करना I धर्म का पालन करना धर्म विरोधियों को दंड देना I स्वयं धर्म क..." current Tag: Visual edit
- 16:4716:47, 26 September 2024 diff hist +28 प्राचीन भारतीय राजनीतिक चिंतन में सभा No edit summary current
- 16:4616:46, 26 September 2024 diff hist +20,562 N प्राचीन भारतीय राजनीतिक चिंतन में सभा Created page with " '''भूमिका-''' सभा और समिति दोनों का वैदिक साहित्य में उल्लेख है अथर्ववेद में एक सूत्र में इन दोनों को प्रजापति की जुड़वा लड़कियां कहा गया है जिससे स्पष्ट होता है कि इन दोनों संस्थाओं..." Tag: Visual edit
- 16:4116:41, 26 September 2024 diff hist +29,600 N प्राचीन भारतीय राजनीतिक चिंतन में धर्म Created page with " '''भूमिका-''' प्राचीन भारतीय विचारक एक ऐसे धर्म राज्य के पक्ष में थे जहां धर्म पालन सामान्य हित के लिए आवश्यक था I राजा धर्म से ऊपर नहीं वरन धर्म के अधीन था I इसलिए कि धर्म का प्रबंध स्वे..." current Tag: Visual edit
- 16:3616:36, 26 September 2024 diff hist +28 प्राचीन भारतीय राजनीतिक चिंतन के दार्शनिक आधार No edit summary current
- 16:3616:36, 26 September 2024 diff hist +36,362 N प्राचीन भारतीय राजनीतिक चिंतन के दार्शनिक आधार Created page with " '''भूमिका-''' प्राचीन भारत की शासन पद्धति तथा हिंदू राजशास्त्र का इतिहास वैदिक काल से आरंभ होकर मुगलकाल की स्थापना तक विस्तृत है I डा जायसवाल ने लिखा है हमें इस विषय का ज्ञान करने वाले..." Tag: Visual edit
- 16:2716:27, 26 September 2024 diff hist +28 प्राचीन भारतीय चिंतन के स्रोत No edit summary current
- 16:2716:27, 26 September 2024 diff hist +26,650 N प्राचीन भारतीय चिंतन के स्रोत Created page with " '''भूमिका-''' भारतवर्ष जिन-जिन देशों के व्यापारिक राजनीतिक और सांस्कृतिक या धार्मिक संपर्क में आया वहां के लोग सुनी सुनाई बातों के आधार पर भारत का वृतांत लिखते रहे कुछ लोग उत्सुकता य..." Tag: Visual edit
- 16:0216:02, 26 September 2024 diff hist +16 प्राचीन भारत में संप्रभुता संबंधी अवधारणा No edit summary current Tag: Visual edit
- 16:0016:00, 26 September 2024 diff hist +28 प्राचीन भारत में संप्रभुता संबंधी अवधारणा No edit summary
- 16:0016:00, 26 September 2024 diff hist +25,081 N प्राचीन भारत में संप्रभुता संबंधी अवधारणा Created page with " '''संप्रभुता-''' संप्रभुता का निवास राजा में माना गया था I राजा की संप्रभुता शक्ति ही राज्य का प्रतीक मानी जाती थी I वैदिक साहित्य में संप्रभुता के लिए समानार्थक शब्द क्षत्र अथवा क्षत्..." Tag: Visual edit
- 15:5615:56, 26 September 2024 diff hist +28 प्राचीन भारत में राज्य की संप्रभुता पर सीमाएं No edit summary current
- 15:5615:56, 26 September 2024 diff hist +22,340 N प्राचीन भारत में राज्य की संप्रभुता पर सीमाएं Created page with " '''भूमिका-''' भारतीय विचारको ने राज्यों को जो अधिकार एवं संप्रभुता सौपी थी वह किसी भी अर्थ में असीमित नहीं कही जा सकती उस पर आंतरिक एवं बाह्य रूप से अनेक प्रकार की सीमाएं लगाई जाती थी I..." Tag: Visual edit
- 15:5115:51, 26 September 2024 diff hist +28 प्राचीन भारत में राजनीतिक दायित्व का आधार No edit summary current
- 15:5115:51, 26 September 2024 diff hist +22,147 N प्राचीन भारत में राजनीतिक दायित्व का आधार Created page with " '''राज्य के प्रति नागरिकों के कर्तव्य-''' भारतीय आचार्य ने राज्य के प्रति नागरिकों के कर्तव्यों का भी वर्णन किया था I इन कर्तव्यों के पालन के लिए उनके द्वारा विभिन्न आधार बनाए गए I आचार..." Tag: Visual edit
- 15:2215:22, 26 September 2024 diff hist +28 प्राचीन भारत में राजनीतिक चिंतन की विशेषताएं No edit summary current
- 15:2215:22, 26 September 2024 diff hist +36,893 N प्राचीन भारत में राजनीतिक चिंतन की विशेषताएं Created page with " '''भूमिका-''' प्राचीन भारत को राजनीति से शून्य समझने वाले पश्चात जगत के भ्रांत विचारको को कौटिल्य अर्थशास्त्र, मनुस्मृति ,याज्ञवलक्य स्मृति ,अवदान शतक ,आचारंगसूत्र ,विशाल वैदिक साहि..." Tag: Visual edit
25 September 2024
- 10:5910:59, 25 September 2024 diff hist +28 प्राचीन भारत में नागरिक अधिकार एवं नागरिकता No edit summary current
- 10:5910:59, 25 September 2024 diff hist +28,095 N प्राचीन भारत में नागरिक अधिकार एवं नागरिकता Created page with " '''भूमिका-''' प्राचीन भारतीय आचार्यों ने नागरिकों को प्रत्यक्ष व स्पष्ट रूप से कोई अधिकार नहीं सौंप थे I उन्होंने जहां राजा के कर्तव्यों का उल्लेख किया है I उसी से हम जनता के अधिकारों क..." Tag: Visual edit
20 September 2024
- 17:4517:45, 20 September 2024 diff hist +20,422 N प्रचीन भारतीय राजनीतिक चिंतन में सैन्य संगठन Created page with " '''भूमिका-''' राज्य के सात अंगों में से ना का महत्वपूर्ण स्थान है देश की बाहरी आक्रमणों से सुरक्षा राज्य का विस्तार आंतरिक उपद्रवों से बचाव आदि के कार्य सेना ही करती है अतः सेनाओं के सं..." current Tag: Visual edit
- 17:4117:41, 20 September 2024 diff hist +28 धर्मशास्त्र में वर्णित राज्य व्यवस्था No edit summary current
- 17:4117:41, 20 September 2024 diff hist +19,098 N धर्मशास्त्र में वर्णित राज्य व्यवस्था Created page with " '''भूमिका-''' धर्मशास्त्र ऐसा साहित्य है जिसमें धर्म समाज आदि के विषय में व्यापक विवेचन मिलता है I धर्मशास्त्र में स्मृतियों का प्रमुख स्थान है I इसमें मनुस्मृति याज्ञवलक्य स्मृति और..." Tag: Visual edit
18 September 2024
- 17:3717:37, 18 September 2024 diff hist +28 कौटिल्य अर्थशास्त्र में सेना No edit summary current
- 17:3717:37, 18 September 2024 diff hist +25,117 N कौटिल्य अर्थशास्त्र में सेना Created page with " '''सेना के संगठन और भेद-''' देश की सुरक्षा के लिए व्यवस्थित सेना का होना अनिवार्य है I प्राचीन भारत में सुन्यवस्थित सैन्य संगठन के विस्तृत प्रमाण उपलब्ध होते हैं I इतिहास के आदिकाल से ही..." Tag: Visual edit
- 17:1217:12, 18 September 2024 diff hist +28 कामन्दकीय नीतिसार में राजनीतिक विचार No edit summary current
- 17:1117:11, 18 September 2024 diff hist +25,239 N कौटिल्य अर्थशास्त्र में कर संबंधी सिद्धांत Created page with " '''भूमिका-''' कर की प्राप्ति धर्म और शास्त्र पर आधारित होने के कारण राजा के लिए यह कदापि संभव नहीं था कि वह इस संबंध में स्वेच्छाचारी हो सके I कौटिल्य अर्थशास्त्र में विपत्ति के समय धन क..." current Tag: Visual edit
- 17:0917:09, 18 September 2024 diff hist +25,067 N कौटलीयअर्थशास्त्र में राज्य की आय के स्रोत Created page with " '''भूमिका-''' कौटिल्य अर्थशास्त्र एवं शुक्र नीति में राज्य की आय के विभिन्न स्रोतों का वर्णन उपलब्ध है I जिनमें विविध प्रकार के कर आर्थिक दंड आदि सम्मिलित हैं I इन स्रोतों से प्राप्त आ..." current Tag: Visual edit
- 17:0417:04, 18 September 2024 diff hist +34,237 N कामन्दकीय नीतिसार में राजनीतिक विचार Created page with " '''दूत-''' कौटिल्य ने दूत को राजा का मुख कहा है I कामन्दक उसको विशेष चर मान का प्रकाशचर कहता हैI दूत में सामान्य गुणों के साथ विशेष योग्यताएं भी आवश्यक है I उसको प्रगल्भ , वाक्पटु, शास्त्र ,..." Tag: Visual edit
- 16:5816:58, 18 September 2024 diff hist +28 कल्पसूत्र काल में राजसत्ता एवं कानून No edit summary current
- 16:5716:57, 18 September 2024 diff hist +34,088 N कल्पसूत्र काल में राजसत्ता एवं कानून Created page with " '''राजसत्ता-''' राजा राज्य का केंद्र बिंदु और समाज का अधिष्ठाता था I जनता की संरक्षा तथा गुरु दायित्व उसी के कंधों पर प्रमुखत: समाश्रित था I प्रशासन का प्रधान अधिकारी राजा सिद्धांत: का स..." Tag: Visual edit
- 14:3814:38, 18 September 2024 diff hist +21,585 N Public Welfare in Raghuvansham of Kalidas Created page with " '''Public Welfare in Raghuvansham of Kalidas''' '''Contents''' · Introduction · Qualities of a King · Justice System · Public Welfare · Duties of Ministers · Ram Rajya · Foreign Policy '''Introduction''' The Raghuvansham is a famous Sanskrit mahakavya by the world-famed Sanskrit poet Kalidasa containing 1564 stanzas or 19 cantos. It describes the line or lineage of kings of the Raghu. The work..." current Tag: Visual edit
- 13:0513:05, 18 September 2024 diff hist −39 m Lokaradhana in Uttararamacharita of Bhavabhuti No edit summary current Tag: Visual edit
- 13:0113:01, 18 September 2024 diff hist +8,683 N Lokaradhana in Uttararamacharita of Bhavabhuti Created page with " '''Contents''' · Introduction · Lokaaradhana or Public Good · Qualities of a King · Sensitivity towards the Subjects '''Introduction''' Uttarramcharita is a Sanskrit play by Bhavabhuti. It is written in seven acts or parts. It depicts the life of Rama, after Rama's return from exile to his reunion with his wife Sita. It is interesting to note that even those works of ancient Indian literature, which primarily dwell upon love..." Tag: Visual edit
- 12:0812:08, 18 September 2024 diff hist +28 “प्राचीन भारत में युद्ध और उसके नियम” No edit summary current
- 12:0712:07, 18 September 2024 diff hist +44,158 N “प्राचीन भारत में युद्ध और उसके नियम” Created page with " प्राचीन भारत में युद्ध के नियमों, नैतिकता और समग्र दृष्टिकोण प्रस्तुत करता है। युद्ध पर विभिन्न कार्यों, युद्ध के औचित्य, विभिन्न प्रकार के युद्ध और युद्ध की नैतिकता और नियमों का..." Tag: Visual edit
- 11:3911:39, 18 September 2024 diff hist +28 विश्व बंधुत्व का भारतीय स्वरूप No edit summary current
- 11:3811:38, 18 September 2024 diff hist +34,244 N विश्व बंधुत्व का भारतीय स्वरूप Created page with " सर्वे भवन्तु सुखिनः, सर्वे सन्तु निरामयाः। सर्वे भद्राणि पश्यन्तु, मा कश्चित दुःखभाग्भवेत्। दुनिया में सब सुखी व निरोगी रहें; सब भद्र देखें व कोई भी दुखी न हो। दुनिया के सभी लोगो..." Tag: Visual edit
6 September 2024
- 12:4112:41, 6 September 2024 diff hist +44 Traditional knowledge system of water management in India: Indigenous practices and their contemporary relevance No edit summary current Tag: Visual edit
- 12:3112:31, 6 September 2024 diff hist +9,281 N Biodiversity and taxonomical examinations in view of mriga pakshi Shastra Created page with " '''Abstract:''' Biodiversity is the total number of living things in the world; however, if it is only taken into account for one region, it is referred to as the biodiversity of that region. Biodiversity has long been regarded as an essential component of ecological cycle and natural balance. Books on agriculture and plants were written by the wise man named Parashara. The classification of animals and birds is done based on a variety of factors in the mriga pakshi Sh..." current Tag: Visual edit
4 September 2024
- 11:3711:37, 4 September 2024 diff hist +136,128 N संस्कृतसाहित्यस्य अलंकारविषये चर्चा एकस्य काव्यस्य दृष्टान्तमाध्यमेन Created page with "अलंकारशब्दस्य द्विविधोऽर्थो बोध्यव्यः। प्रथमतः ‘अलं क्रियते’ अनेनेति करणवाच्ये निष्पन्नोऽलंकारशब्दः। अर्थोऽस्य भवति- यमकोपमाद्यलंकारः। द्वितीयतोऽलंकृतिरलंकारः इति भाव..." current Tag: Visual edit
- 11:2611:26, 4 September 2024 diff hist +51,496 N संस्कृतसाहित्यस्य रसविषये चर्चा एकस्य काव्यस्य दृष्टान्तमाध्यमेन Created page with " काव्यस्य सारभूतो विषयो भवति रसः। य आस्वादनयोग्योऽर्थाद् यस्य आस्वादनं भूयते स एव रसः। रस्यते आस्वाद्यते इति रसः। यथा रसगोलकस्य रस आस्वादनयोग्य आस्वादितत्वाद्वा तस्य नाम रसगोल..." current Tag: Visual edit
- 10:4210:42, 4 September 2024 diff hist +72 m संस्कृतसाहित्यस्य रीतिविषये चर्चा एकस्य काव्यस्य दृष्टान्तमाध्यमेन No edit summary current Tag: Visual edit
- 10:4110:41, 4 September 2024 diff hist +23 संस्कृतसाहित्यस्य रीतिविषये चर्चा एकस्य काव्यस्य दृष्टान्तमाध्यमेन No edit summary
3 September 2024
- 17:3317:33, 3 September 2024 diff hist +59,726 N কৌটিল্যের অর্থশাস্ত্রে আত্মনির্ভর ভারত প্রসঙ্গ Created page with "'''কৌটিল্যের অর্থশাস্ত্রে আত্মনির্ভর ভারত প্রসঙ্গ''' '''ড পারমিতা রায়''' '''সহকারী অধ্যাপিকা এবং ‘স্বামী অভেদানন্দ চেয়ার’''' '''সংস্কৃত এবং দর্শন বিভাগ''' '''রামকৃষ্ণ মিশন বিবেকানন্দ শৈক..." current Tag: Visual edit
- 15:3315:33, 3 September 2024 diff hist +28 Main Page No edit summary current
- 15:3315:33, 3 September 2024 diff hist +41 Main Page No edit summary
20 August 2024
- 11:3611:36, 20 August 2024 diff hist +19,594 N पुराणों में वृक्षारोपण संचेतना Created page with " '''भूमिका''' पेडों की कटान, निर्वनीकरण, और विकास के नए मॉडल ने पर्यावरण को नुकसान पहुंचाया है। वृक्षों के प्रति अनुराग कम हो गया है। पुराण साहित्य में वृक्षों को लगाने, उनको व्यर्थ ही क..." current Tag: Visual edit
- 11:1811:18, 20 August 2024 diff hist +23 पुराणों में जल संचय और जलसंरक्षण No edit summary current
- 11:1711:17, 20 August 2024 diff hist +24,996 N पुराणों में जल संचय और जलसंरक्षण Created page with " जलके अभाव में सृष्टि की कल्पना ही नहीं की जा सकती हैं आज पानी की कमी न केवल भारत के लिए अपितु विकसित देशों के लिए भी गंभीर समस्या है। पोखरे तालाब पाटे जा चुके हैं, वर्षा का जल बेकार चला..." Tag: Visual edit